Van toen tot thema

De Toneelroute Vianen beleeft haar eerste editie in september 2014 met 13 acteurs op tien locaties en met enkele tientallen muzikanten. Zo’n 1500 mensen bezoeken de eerste editie. Acteurs kruipen in de huid van voormalige bewoners en spelen een fragment uit het leven van weleer. De Toneelroute is gratis en gelieerd aan Open Monumentendag.

Meer locaties

Een jaar later telt het evenement 54 acteurs en een veelvoud aan muzikanten op twintig speellocaties. Deze tweede editie trekt 3000 bezoekers. In 2016 spelen we met 74 acteurs en nog meer muzikanten op 24 locaties. Op straat gebeurt er steeds meer. Ondernemers richten openlucht herbergen in, troubadours vermaken de gasten, kinderen spelen onder leiding oude spelletjes, we horen theaterkoren en een zeemanskoor.

Een volledige parade

Voor het eerst heeft het evenement een echt thema: Het leven onder de Brederodes, een adellijke familie die vanaf 1414 gedurende bijna drie eeuwen heerste over de Heerlijkheid Vianen. Als grote opening laten we de Uitvaartstoet van Walraven III van Brederode uit 1615 herleven met ruim honderd mannen in rouwkleding, banieren, paarden en de draagbaar.

Crowdfunding

Om deze stoet mogelijk te maken hebben vele particulieren én vele ondernemers onze crowdfunding gesteund. Voor de organisatie was dit gebaar een grote steun in de rug. De crowdfunding heeft ook heel veel support opgeleverd in de vorm van mensen die hun steentje willen bijdragen. Inmiddels zetten zeker 400 mensen uit Vianen, de kernen en de nabije omgeving zich vrijwillig in om van de Toneelroute een als maar mooiere traditie te maken.

Ontzettend veel vrijwilligers

Naast acteurs en muzikanten zijn dat natuurlijk de eigenaren van monumenten, timmerlieden, naaisters, suppoosten, medewerkers in de catering, beeldend kunstenaars, cameramensen, fotografen, de webmaster, verzamelaars van oude foto’s en ansichten en vele anderen. We werken nauw samen met de historische vereniging Het Land van Brederode. Hoe eenvoudig is het eigenlijk om heel veel mensen te mobiliseren en te enthousiasmeren om samen iets moois neer te zetten dat recht doet aan het beste dat Vianen te bieden heeft: een rijke historie. In 2017 heeft er helaas geen Toneelroute plaatsgevonden. In 2018 start de Toneelroute met een vernieuwd bestuur. Het thema van 2018 sloot aan bij het ‘Waterjaar’ thema van de Gemeente Vianen.

Thema's door de jaren heen

Sinds 2016 heeft iedere Toneelroute in Vianen een uniek thema. Dit begon met Brederode in 2016, gevolgd door "Het Waterjaar" in 2018, aansluitend bij het waterthema van de toenmalige Gemeente Vianen. Helaas moest de Toneelroute in 2020 worden afgelast vanwege de coronapandemie. Als alternatief werd er in 2021 een kleinschalige Toneel Amuse georganiseerd.

In 2022 kon gelukkig de lustrumeditie plaatsvinden, met als thema "Verbinding". Dit thema was geinspireerd op de fusie van Leerdam, Zederik en Vianen tot de gemeente Vijfheerenlanden. In 2024 volgde het thema "Ongebaande Paden", refererend aan het historische bezoek van Napoleon aan Vianen in 1811.

2026: Verdwenen verleden

In 2026 duikt de Toneelroute diep in het thema "Verdwenen verleden". We staan stil bij alles wat er om ons heen is verdwenen. Beroepen die niet meer bestaan: de klompenmaker, de scharenslijper, de melkboer. Gebouwen die zijn gesloopt: kerken, ziekenhuizen, postkantoren. Karakters die het straatbeeld kleurden: de dorpsgek, de straatveger, de slager die iedereen kende.

Maar "Verdwenen verleden" gaat verder dan nostalgie. Het thema raakt ook aan het persoonlijke. Aan herinneringen die bewust worden verdrongen, aan trauma's en relaties die we liever begraven. Aan het onvrijwillige vergeten: de dementie die een heel leven kan wissen, of het simpelweg kwijtraken van cruciale momenten waardoor de werkelijkheid kantelt. En aan de grote vraag: als het verleden verdwijnt, wat blijft er dan over van ons heden? Kunnen we nog vooruitkijken als de wortels zijn weggevallen?

Op zondag 13 september 2026 brengen schrijvers en amateurspelers deze vragen tot leven in de monumenten en straten van de Vianense binnenstad. Jong en oud, van alle achtergronden, vinden elkaar op het podium en in het publiek. Het belooft de meest indringende Toneelroute tot nu toe te worden.

‍

‍